عمرى مقتضيات ادبى دوران خويش را خوب دريافته بود . به همين جهت كتاب وى تنها يك دايرة المعارف تاريخى و جغرافيايى نيست ، بلكه مجموعه‌اى برگزيده از اشعار نيز هست كه بخصوص شامل اشعار مربوط به جاهاى معروف است 45 و چنان كه مىدانيم اين موضوع در فرهنگهاى جغرافيايى و از جمله فرهنگ ياقوت نقشى معتبر دارد . دايرة المعارف عمرى به عنوان يك تأليف ادبى مستقل خالى از لطف نيست و نيز منبعى است كه اطّلاعات آن دربارهء اقطار مختلف تمامىناپذير است و در اينجا فقط چند نمونه را نقل مىكنيم . آمارى ضمن كنجكاوى در قسمت خاصّ سيسيل و ايتاليا معلوم داشته كه مطالب تاريخى آن تكرار مطالب ابو الفداست ، در صورتى كه مطالب جغرافيايى آن اهميت خاص دارد ، زيرا مؤلّف آن را از مؤلّفان سابق و نيز از مدارك رسمى و روايت معاصران گرفته 46 و به طور كلّى از حوادث جارى حوضهء مديترانه اطّلاعات كافى دارد ، مثلا مطالبى كه دربارهء مسلمانان پانتلريا آورده به وسيلهء مداركى سياسى كه در قرن نوزدهم به دست آمده تأييد شده است . دربارهء جزيرهء سيسيل نيز عمرى تنها به ادريسى بس نكرده ، بلكه از يك مؤلف ناشناس ديگر متعلّق به دوران نورمان‌ها نيز استفاده كرده است . 47 ولى دربارهء ايتاليا ، چنان كه در مسالك الأبصار نيز آمده ، غالبا بر ادريسى تكيه دارد . شمار شهرهاى معتبر ايتاليا را به ترتيب ولايتها و منطقه‌ها ياد مىكند و بعضى از آنها را وصف مىكند . 48 وصف داستانى قديم شهر رم كه ، به صورت مرسوم در طول قرون ، بسيارى از نويسندگان به تكرار آن پرداخته‌اند 49 به كتاب او نيز راه يافته است . در اين مورد بهتر است به يكى از منابع بىنظير عمرى اشاره كنيم كه يكى از مردم جنوواست به نام دومينيك دوريا ؛ وى را به اسارت سوى مشرق آورده‌اند و بلبان الجنوى ( بلبان جنووايى ) نام يافته و از غلامان امير بهادر معزّى مماليكى ، متوفّى به سال 1339 / 739 ه . ، بوده است . 50 در محيط علمى روسى ، جنوى مورد توجّه علامه سرزنوفسكى شده و در كتابى كه دربارهء سفر افناسى نيكيتين نوشته از او ياد كرده است ( 1856 ) . 51 ظاهرا اين جنوى شخص مطّلعى بوده كه عمرى فكر درستى از بغداد و شهرها و اقوام اروپايى از او گرفته است و فى المثل مىگويد كه در آن دوران فرانسه نقش اصلى داشته و پادشاه اسپانيا همانند نايب پادشاه فرانسه بوده است . نيز مىداند كه آلمانها فقط در خشكى نيرومند هستند . بىگفت و گو جنوى پرووانس را ديده بوده است . چنان كه از لومباردى ، سيسيل ، و نيز ، پيزا ، فلورانس ، و كاتالونيا اطّلاعات فراوان مىدهد و دربارهء تجارت جنووا با شرق بتفصيل سخن مىكند . و پيداست كه در اين باب اطّلاعات دقيق دارد . تقدير او را در وضعى خاص به آسياى صغير كشانيده و گزارش وى از آنجا 52 و بخصوص اطّلاعاتى كه از بلاد قرمان و طرابزون مىدهد 53 از جملهء فصول پر ارزش كتاب عمرى است . ظاهرا قسطنطنيه را نديده ، زيرا گزارش عمرى از او نقل نشده است . 54 روايت وى